วิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์

อิงหัวข้อวิเคราะห์ในเอกสารหน้า 19–26

เอกสารยกตัวอย่างคำและสำนวนที่ปัจจุบันเปลี่ยนรูป เช่น “การเก๋การกี๋” → “โก้เก๋”, “ใจโตมือโต” → “หน้าใหญ่ใจโต”, และ “ว่าง่ายสอนง่าย” → “ว่านอนสอนง่าย”

ตอนที่เป็นคำสั่งและมีพระราชประสงค์ให้ปฏิบัติตาม มักใช้คำว่า “จง” ทำให้สารชัดเจนและมีน้ำหนัก

เมื่อมีรับสั่งให้ปฏิบัติ จะทรงอธิบายเหตุผลที่หนักแน่นเพื่อให้พระเจ้าลูกยาเธอเข้าใจและปฏิบัติตาม

ทรงยกข้อดีข้อเสียของการเชื่อฟังและไม่เชื่อฟัง ทำให้คำสอนมีเหตุผลและทำให้ผู้รับสารเห็นผลที่จะเกิดขึ้นจากการเลือกกระทำ

การเปรียบเทียบช่วยให้เทศนาโวหารน่าเชื่อถือขึ้น และทำให้เห็นความรัก ความห่วงใย และผลของการประพฤติดีหรือชั่วได้ชัดเจน

ทรงเปรียบชีวิตมนุษย์ว่าไม่ยั่งยืนเหมือนเหล็กเหมือนศิลา และเปรียบความชั่วที่ปรากฏเป็นโทษติดตัว “เหมือนเงาตามหลัง”